Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama sektörünü yeniden düzenleyen yönetmeliği geçen hafta Resmi Gazete’de yayımladı. Düzenlemeyle kiralık araçlara yaş ve kilometre sınırı, işletmelere ise yetki belgesi ve asgari filo şartı getirildi. Tüketicilere de depozito, sigorta ve rezervasyon iptali konusunda yeni haklar tanındı.
Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek
Bakanlık, sektöre “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik” ile kurumsal bir çerçeve kazandırmayı amaçlıyor. Düzenleme, yalnızca tüketicilere yönelik kısa ve uzun süreli kiralamaları kapsıyor; tüketici dışı kiralamalar ile kamp taşıtı uygulamaları kapsam dışı bırakıldı.
Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye, asgari araç sayısı ile yaş, kilometre ve diğer teknik şartların karşılanması için ise 1 Ocak 2028’e kadar geçiş süreci tanındı. Başvurular, 1 Ocak 2027’ye kadar kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden yapılacak.
Yetki belgesi zorunlu, en az ilköğretim ve Mesleki Yeterlilik şartı var
Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralamak isteyen tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale geldi. Belge alabilmek için meslek odasına kayıt ve vergi mükellefiyetinin bulunması, iş yerinin başka bir mesleki veya ticari amaçla kullanılmaması gerekiyor. İşletme sorumlularında en az ilköğretim mezunu olma, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunma ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesi şartları aranacak.
6 yaş ve 180 bin kilometre sınırı
Klasik taşıtlar dışında 6 yaşını doldurmuş araçlar kiralanamayacak. Benzinli ve dizel modellerde 180 bin, elektrikli araçlarda 300 bin kilometre üst sınır olarak belirlendi. Periyodik bakımları zamanında yaptırılmayan ve ağır hasar kaydı bulunan taşıtlar da filodan çıkarılmış sayılacak.
Filo büyüklüğü ve elektrikli-hibrit zorunluluğu
Büyükşehir belediyesi bulunan illerin nüfusu 30 bini aşan ilçelerindeki işletmeler en az 10 taşıta sahip olacak; bunların en az 5’i işletme adına tescilli olacak. Nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler ile büyükşehir dışındaki illerde faaliyet gösteren işletmelerde ise en az 5 taşıt şartı aranacak; bunların en az 2’si tescilli olacak.
Bu küçük ölçekli işletmelerin filolarında ayrıca en az 2 hibrit veya tamamen elektrik motorlu taşıt bulunması, bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması gerekecek.
Depozitoda tavan, iade için 7 gün
Depozito tutarı 1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedelini, 7-29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedelini aşamayacak. Taşıt iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde geri verilmesi zorunlu olacak. Teslim saatinden önceki son 24 saat dışında yapılan iptallerde bedel alınamayacak; son 24 saat içinde ise rezervasyon formunda belirtilmiş olması koşuluyla en fazla bir günlük kira bedeli tahsil edilebilecek.
Sıradan yıpranma ve sigorta giderleri kiracıya yansıtılamayacak
Araçların olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranması için tüketiciden ek ücret alınamayacak; depozitodan bu gerekçeyle kesinti yapılması da yasaklandı. Mevsim koşulları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerektirdiği durumlarda işletme kış lastiği sağlamakla yükümlü olacak. Sigorta teminatları kiralama bedeline dahil edilecek; kiracının sigortadan yararlanması ek ücrete veya koşula bağlanamayacak. İşletme ile kiracının anlaşması veya yargı kararı olmadan değer kaybı gerekçesiyle tüketiciden bedel talep edilemeyecek.
Platformlara da yetki belgesi filtresi
İnternet üzerinden araç kiralama ilanı ve aracılık hizmeti sunan platformlar da yeni kurallara tabi olacak. Bu platformların haksız ticari uygulamalarda bulunması yasaklanırken, ilan veren işletmelerin yetki belgesi olup olmadığının kontrol edilmesi zorunlu hale getirildi. Belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olması ve ilan vermesi engellenecek. Platformlar ile işletmeler arasındaki mevcut sözleşmelerin 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerekecek.
7/24 iletişim hattı ve acil müdahale
Kiralama işletmeleri, hasar ve arıza anında kiracıların sürekli ulaşabileceği erişilebilir bir iletişim altyapısı kurmakla yükümlü olacak. Bakanlık, düzenlemeyle kayıt dışılığın ve haksız rekabetin azaltılmasını, sözleşme koşullarının netleştirilmesini ve kiralanan taşıtların teknik yeterlilik standartlarının yükseltilmesini hedefliyor.
Sık Sorulan Sorular
Kiralık araçlarda yaş ve kilometre sınırı nedir?
Yeni yönetmeliğe göre klasik taşıtlar dışında 6 yaşından büyük araçlar kiralanamayacak. Benzinli ve dizel modeller için üst sınır 180 bin kilometre, elektrikli araçlar için 300 bin kilometre olarak belirlendi. Periyodik bakımları eksik ve ağır hasar kaydı bulunan taşıtlar da kiraya verilemeyecek.
Depozitoda yeni üst sınır ne olacak?
1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli tahsil edilebilecek. Araç iade edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içinde iade edilmesi zorunlu olacak.
Yeni yönetmelik ne zaman yürürlüğe girecek?
Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi için 1 Temmuz 2027’ye, araç sayısı ve teknik şartların karşılanması için ise 1 Ocak 2028’e kadar geçiş süresi tanındı.
Yorum Yapın